Tematyka inwentaryzacyjna

Remanent roczny

Zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, przed zaprowadzeniem księgi i na koniec każdego roku podatkowego (także w przypadku zmiany wspólnika, proporcji udziałów wspólników lub likwidacji działalności) podatnik jest zobowiązany do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych, materiałów podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków, zwanego dalej "spisem z natury". Spis ten podlega wpisaniu do księgi także wtedy, gdy osoby prowadzące działalność gospodarczą sporządzają go za okresy miesięczne oraz gdy na podstawie odrębnych przepisów jego sporządzenie zarządził urząd skarbowy. W razie zawiadomienia urzędu skarbowego o likwidacji działalności, spisem z natury należy objąć także wyposażenie.
Rozporządzenie w sprawie prowadzenia księgi określa, co powinno być objęte spisem z natury. Wyjaśnienie wszystkich pojęć odnoszących się do składników majątku objętych spisem można znaleźć w przepisach rozporządzenia. Za towary uważa się zatem towary handlowe, materiały podstawowe i pomocnicze, półfabrykaty, wyroby gotowe, braki, odpadki oraz materiały przyjęte do przerobu/obróbki z zaznaczeniem, że:

• towarami handlowymi są wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym oraz produkty uboczne pozyskiwane przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej;
• materiałami podstawowymi są materiały, które w procesie produkcji lub przy świadczeniu usług stają się główną substancją wyrobu gotowego; zaliczamy tutaj materiały stanowiące część składową wyrobu ściśle z nim związane (np. butelka jako opakowanie) oraz opakowania wielokrotnego użytku (np. palety), jeśli nie są one środkami trwałymi;
• materiałami pomocniczymi są materiały niebędące materiałami podstawowymi, które są zużywane w związku z działalnością gospodarczą i oddają wyrobowi swoje właściwości;
• wyrobami gotowymi są wyroby własnej produkcji, których proces przerobu został zakończony, wykonane usługi, prace naukowo-badawcze, projektowe, geodezyjno-kartograficzne, zakończone roboty (także budowlane);
• produkcją niezakończoną jest produkcja w toku oraz półfabrykaty, a także wykonywane roboty i usługi przed ich zakończeniem;
• brakami są nieodpowiadające wymaganiom technicznym wyroby własnej produkcji, wykończone bądź doprowadzone do danej fazy produkcji oraz towary handlowe uszkodzone/zniszczone podczas transportu, częściowo pozbawione wartości;
• odpadkami są materiały, które na skutek procesów technologicznych lub zniszczenia/uszkodzenia całkowicie utraciły swą wartość użytkową.

Góra strony

Remanent końcowy

To spis towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadów sporządzany na koniec każdego roku podatkowego.

Remanent końcowy jest również remanentem początkowym na następny rok podatkowy.

Remanent początkowy

To spis towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadów sporządzany przed zaprowadzeniem podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub też będący remanentem końcowym poprzedniego roku podatkowego.

Remanent w firmie

Firmy podlegające ustawie o rachunkowości muszą weryfikować faktyczny stan posiadanych składników majątku z zapisami ksiąg rachunkowych. Inwentaryzację przeprowadza się na dzień kończący rok obrotowy. W niektórych przypadkach termin jest dotrzymany, jeżeli czynności zostaną rozpoczęte trzy miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończone do 15 dnia roku następnego.
Ustawa o rachunkowości wymienia trzy główne metody przeprowadzania inwentaryzacji:

• 1. Spis z natury - polega na ustaleniu rzeczywistego stanu składników majątku oraz w zależności od jego rodzaju, na policzeniu, oszacowaniu, zmierzeniu lub zważeniu, co powinno być udokumentowane specjalnym arkuszem spisowym. Tą metodą inwentaryzuje się głównie:
• • budowle
  • maszyny
  • środki trwałe
  • rzeczowe składniki majątku obrotowego
  • środki pieniężne w kasie
  • papiery wartościowe
• 2. Uzgodnienie sald - polega na potwierdzeniu stanu aktywów i pasywów w księgach rachunkowych pomiędzy kontrahentami, a także wierzycielami i dłużnikami. Firma powinna uzyskać od kontrahentów i banków pisemne potwierdzenie zgodności. W przypadku banku potwierdzeniem takim jest otrzymany wyciąg odzwierciedlający stan konta bankowego. Natomiast względem kontrahentów i dłużników należy żądać pisemnego potwierdzenia, które dołącza się do dokumentacji inwentaryzacyjnej jako dowód zgodności stanu rzeczywistego z zapisami księgowymi. Jeżeli następują rozbieżności, należy wyjaśnić ich powstanie. Metodą uzgodnienia sald inwentaryzuje się głównie:
• • środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych
  • należności od kontrahentów
  • powierzone kontrahentom własne składniki majątku
• 3. Metoda weryfikacji - polega ona na porównaniu zapisów ksiąg rachunkowych z posiadanymi dokumentami źródłowymi. Metodą weryfikacji inwentaryzuje się m.in.
• • grunty i środki trwałe o utrudnionym dostępie (np. instalacje)
  • należności sporne i wątpliwe, a w bankach również zagrożone
  • należności i zobowiązania wobec pracowników i z tytułów publicznoprawnych
  • wartości niematerialne i prawne
  • rozliczenia międzyokresowe czynne i bierne
  • kapitały (fundusze) własne
  • fundusze specjalne (ale nie ZFŚS, który wymaga potwierdzenia salda przez bank)

Góra strony

Remanent to pojęcie określające czynności mające na celu w pierwszej kolejności zbadanie rzeczywistej ilości towarów posiadanych przez firmę, a następnie uzgodnienie tego stanu z ilością wynikającą z odpowiednich dokumentów takich jak: faktury, PZ -ki, raporty kasowe, oraz ze stanami w komputerowym programie handlowo-magazynowym. Pojęcie remanent jest często zamiennie stosowane z pojęciem inwentaryzacja.

Inwentaryzacja - to ogół czynności rachunkowych zmierzających do sporządzenia szczegółowego spisu z natury składników majątkowych i źródeł ich pochodzenia na określony dzień.

Inwentaryzacja polega na ustaleniu za pomocą spisu faktycznego stanu wszystkich rzeczowych i pieniężnych składników majątkowych, jak też wyjaśnienie różnic pomiędzy stanem stwierdzonym podczas inwentaryzacji (rzeczywistym) a stanem wynikającym z ewidencji księgowej.

Głównym celem inwentaryzacji jest ustalenie rzeczywistego stanu aktywów i pasywów. W szczególności sprowadza się to do:

• uzgodnienia zapisów księgowych ze stanem rzeczywistym
• rozliczenia osób odpowiedzialnych za powierzone im składniki majątku
• dokonania oceny przydatności gospodarczej składników majątku objętych spisem
• przeciwdziałania stwierdzonym w czasie spisu nieprawidłowościom w gospodarce składnikami majątku (nadmierna ilość, niechodliwość)
• prawidłowego ustalenia wyniku finansowego

Inwentaryzacja dotyczy następujących czynności:

• przeprowadzenia spisu z natury wszystkich składników majątkowych pozostających w dyspozycji jednostki gospodarczej
• wyceny wartości spisanych składników majątkowych
• uzyskania od kontrahentów jednostki gospodarczej pisemnych informacji o:
• • stanie jej środków pieniężnych na rachunkach bankowych
  • stanie zaciągniętych kredytów bankowych
  • należnościach i zobowiązaniach
  • stanie własnych składników majątku powierzonych kontrahentom
• porównania danych ewidencyjnych niektórych składników z odpowiednimi dokumentami, np. stanem posiadanych gruntów
• ustalenia i wyjaśnienia przyczyn ilościowych niedoborów i szkód
• postawienia i umotywowania wniosków o sposobie rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych
• wskazania sposobów usunięcia nieprawidłowości w gospodarce majątkiem jednostki.

Rozróżnia się następujące rodzaje inwentaryzacji:

• spis z natury - dokonywany przez członków komisji inwentaryzacyjnej, na podstawie bezpośrednich obserwacji i pomiarów środków majątkowych w jednostce gospodarczej. Obejmuje możliwe do obejrzenia:
• • środki trwałe
  • rzeczowe składniki majątku obrotowego
  • środki pieniężne w kasie
  • papiery wartościowe
• uzgadnianie sald z kontrahentami - obejmuje głównie:
• • stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych
  • pożyczki i kredyty
  • należności
  • zobowiązania
• weryfikacja stanu ewidencyjnego - dotyczy aktywów i pasywów, których stanu nie można ustalić przez spis inwentaryzacyjny lub uzgodnienie sald z kontrahentami. Dotyczy to w szczególności:
• • gruntów rolnych
  • należności i zobowiązań publicznoprawnych
  • innych składników niemożliwych do obejrzenia

Remanent likwidacyjny

Na dzień likwidacji działalności gospodarczej sporządza się remanent likwidacyjny, odrębnie dla podatku dochodowego od osób fizycznych, odrębnie dla celów podatku od towarów i usług oraz sporządza się spis z natury. Spis powinien obejmować:

• towary handlowe
• materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze
• półwyroby
• wyroby gotowe
• braki i odpadki
• wyposażenie sporządzany w momencie likwidacji działalności gospodarczej

Spis z natury jest niezbędny dla ustalenia dochodu z działalności gospodarczej od 1 stycznia danego roku (albo od spisu z natury przeprowadzonego w ciągu roku podatkowego) do dnia likwidacji.

Remanent likwidacyjny dla potrzeb podatku dochodowego jest niezbędny dla ustalenia podatku dochodowego od składników majątkowych pozostałych po zlikwidowanej firmie, a przechodzących do majątku prywatnego przedsiębiorcy.

Remanent likwidacyjny dla celów podatku VAT jest niezbędny dla ustalenia podatku VAT od składników majątku przekazywanych na potrzeby osobiste prowadzącego działalność gospodarczą, względnie od sprzedaży tych składników majątku w okresie do 12 m-cy od likwidacji firmy.

Dochód z remanentu objęty jest 10-procentowym, zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Podatek od dochodu z likwidacji działalności gospodarczej ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% tego dochodu. Płatny on jest w terminie płatności zaliczki za ostatni miesiąc prowadzenia działalności. Podatnik zobowiązany jest dołączyć do deklaracji remanent likwidacyjny. Jeżeli likwidacja działalności dokonana została w grudniu roku podatkowego, dochód z likwidacji wykazuje się również w zeznaniu rocznym.

Góra strony