Zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, przed zaprowadzeniem
księgi i na koniec każdego roku podatkowego (także w przypadku zmiany wspólnika, proporcji udziałów wspólników lub
likwidacji działalności) podatnik jest zobowiązany do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych,
materiałów podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków, zwanego dalej "spisem z natury".
Spis ten podlega wpisaniu do księgi także wtedy, gdy osoby prowadzące działalność gospodarczą sporządzają go za okresy
miesięczne oraz gdy na podstawie odrębnych przepisów jego
sporządzenie zarządził urząd skarbowy. W razie zawiadomienia urzędu skarbowego o likwidacji działalności, spisem z natury należy objąć także wyposażenie.
Rozporządzenie w sprawie prowadzenia księgi określa, co powinno być objęte spisem z natury. Wyjaśnienie wszystkich pojęć odnoszących się do składników majątku objętych spisem można znaleźć w przepisach rozporządzenia. Za towary uważa się zatem towary handlowe, materiały podstawowe i pomocnicze, półfabrykaty, wyroby gotowe, braki, odpadki oraz materiały przyjęte do przerobu/obróbki z zaznaczeniem, że:
- towarami handlowymi są wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym oraz produkty uboczne pozyskiwane przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej;
- materiałami podstawowymi są materiały, które w procesie produkcji lub przy świadczeniu usług stają się główną substancją wyrobu gotowego; zaliczamy tutaj materiały stanowiące część składową wyrobu ściśle z nim związane (np. butelka jako opakowanie) oraz opakowania wielokrotnego użytku (np. palety), jeśli nie są one środkami trwałymi;
- materiałami pomocniczymi są materiały niebędące materiałami podstawowymi, które są zużywane w związku z działalnością gospodarczą i oddają wyrobowi swoje właściwości;
- wyrobami gotowymi są wyroby własnej produkcji, których proces przerobu został zakończony, wykonane usługi, prace naukowo-badawcze, projektowe, geodezyjno-kartograficzne, zakończone roboty (także budowlane);
- produkcją niezakończoną jest produkcja w toku oraz półfabrykaty, a także wykonywane roboty i usługi przed ich zakończeniem;
- brakami są nieodpowiadające wymaganiom technicznym wyroby własnej produkcji, wykończone bądź doprowadzone do danej fazy produkcji oraz towary handlowe uszkodzone/zniszczone podczas transportu, częściowo pozbawione wartości;
- odpadkami są materiały, które na skutek procesów technologicznych lub zniszczenia/uszkodzenia całkowicie utraciły swą wartość użytkową.